دنیای شیمی

مارتین چلفی و راجر تسین آمریکایی، به همراه اوسامو شیمومورای ژاپنی، به خاطر روشی هوشمندانه که ایده آن را از عروس دریایی(Jellyfish) گرفته‌اند، موفق به دریافت جایزه نوبل شدند.
به گزارش وب‌سایت آکادمی نوبل، کمیته اعطا‌کننده نوبل این جایزه را به خاطر کشف پروتئین نورانی سبز(GFP) و همچنین مطالعاتی که در این زمینه انجام داده‌اند به آنها اعطا کرده است. ..

اولین بار در عروس دریایی دیده شد. عروس دریایی به دلیل وجود پروتئین مورد نظر در بافت بدنش، هنگام قرار گرفتن در زیر نور آبی یا پرتو فوق بنفش، نور سبز رنگی گسیل می‌کند.
این دانشمندان توانسته‌اند ساز و کار ژنتیکی را که باعث می‌شود موجودات دریایی از خودشان پرتوهای نورانی گسیل کنند، شناسایی کنند.

آنها در مرحله دیگری از تحقیقات خود این امکان را فراهم کرده‌اند که از این توانایی به طورعملی استفاده شود و به این ترتیب موفق به ساخت حسگرهای زیستی شده‌اند.

امروزه بسیاری از دانشمندان از این دانش برای علامتگذاری سیستم‌های زیستی استفاده می‌کنند، تا بتوانند نحوه رفتار این سیستم‌ها را مطالعه کنند.
برای مثال علامت‌های نورانی به پژوهشگران نشان می‌دهند که سلول‌های مغزی یا سلول‌های سرطانی چگونه رشد می‌کنند یا گسترش می‌یابند.

در این نوع آزمایش‌ها، سلول‌ها با پروتئین GFP علامت‌گذاری می‌شوند و به این ترتیب تغییرات آنها با کمک نوری که گسیل می‌کنند قابل مشاهده است.

آن طور که بی‌بی‌سی نیوز نوشته است، راجر تسین در تحقیقات خود از این هم فراتر رفت و توانست رنگ‌های دیگری علاوه بر رنگ سبز به وسلیه GFP به دست آورد.
به کمک این دستاورد‌ها، توانایی مشاهده ساز و کار و تغییرات چند سیستم زیستی، به‌طور همزمان به دست آمد. این پروتئین ابزار مهمی برای دانش روز زیست‌شناسی و مهندسی ژنتیک به شمار می‌رود.

اسامو شیمومورا از آزمایشگاه علوم زیستی و دریایی وودز هول در آمریکا، مارتین چلفی از دانشگاه کلمبیا در نیویورک و راجر تسین از دانشگاه کالیفرنیا در سن دیه گو؛ جایزه نوبل شیمی را به طور مساوی بین خود تقسیم خواهند کرد